Tastless

Trong tiếng Anh, chữ tasteless hay được dùng để mô tả một hành vi, việc làm, thái độ không thích hợp, vụng về, thô bạo. Tôi nghĩ nói một cách lịch sự, bức hình cây búa dưới đây là một vật thể rất ư là tasteless. Chỗ của nó không phải là viện bảo tàng, mà là một nơi nào đó thích hợp hơn …  

Cây búa trên được chụp ở Bảo tàng Quân đội Việt Nam (1). Phía dưới kỉ vật có ghi như sau: “BÚA. Đồng chí Nguyễn Văn Thắng, huyện đội phó huyện Mỏ Cày (Bến Tre) dùng bổ chết 10 tên ác ôn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước“. Ngoài ra, còn có dòng chữ tiếng Anh: “HAMMER. WITH THIS, CAMARADE NGUYEN VAN THANG, DEPUTY CHIEF OF MO CAY MILITARY DISTRIS, BEN TRE PROVINCE, KILLED TO DEATTS A TOTAL OF 10 LOCAL TYRANTS.” Chú ý phiên bản tiếng Anh sai văn phạm và ngữ vựng rất nhiều, nhưng không có nói đến “Chống Mỹ cứu nước”, nhưng họ dùng chữ “kill” (giết) một cách … vô tư.  

Có lẽ không cần nói gì thêm, đây là một chứng từ về tội lỗi trong chiến tranh. (Xin đừng biện minh gì khác, đây là một chứng từ tội lỗi, cũng giông giống như bức hình tướng Nguyễn Ngọc Loan bắn một người được cho là “Việt cộng”). Thật khó nghĩ ra một lí do văn minh nào để trưng bày cây búa tội lỗi này trong một viện bảo tàng cấp quốc gia. 

Càng khó nghĩ hơn khi người ta cho lên truyền hình dạy thanh thiếu niên “một số mánh giấu thư từ, vũ khí của các cô giao liên để qua mắt quân địch” (2). Dạy điều tử tế thì không, mà dạy làm khủng bố giết người thì lại tự hào đưa lên cả tivi! Người ta còn dùng chữ “mánh” nữa chứ! (“Mánh” trong tiếng Việt được hiểu là hành vi nhỏ nhen nhưng mang tính lừa lọc, bất chính). Thật không còn tính từ gì để nói cho việc làm tasteless này.
Chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng 40 năm rồi. Khơi dậy chi những việc và vật thể như thế này? Nó không giúp gì trong công cuộc hoà hợp – hoà giải dân tộc mà ông Thủ tướng và Chủ tịch Nước kêu gọi mấy tuần qua.
====
(1) Người chụp là Nguyễn Lân Thắng.