Nhìn lại hội nghị loãng xương

Hội nghị loãng xương quốc tế về loãng xương với chủ đề “Tầm nhìn Á châu về Loãng xương” (Asian Insights into Osteoporosis) vừa diễn ra ở TPHCM vào 2 ngày 25-26/7/2008. Tôi có thể vui mừng nói rằng Hội nghị đã thành công tốt đẹp. Thành công về mặt tổ chức, nội dung khoa học, và uy tín. Về mặt tổ chức, trước đây khi bày tỏ ý định đem Hội nghị quốc tế này về Việt Nam, một số đồng nghiệp Thái Lan tỏ ý lo ngại khả năng tổ chức của phía ta. Một vài đồng nghiệp Thái Lan “nói sau lưng” tôi rằng: Tụi tao nghĩ bọn Việt Nam không làm nổi đâu. Nghe câu nói đó, tôi vừa buồn, nhưng vừa quyết tâm để “cho chúng mày biết”. Tôi về Việt Nam, gợi ý, và đặt vấn đề với anh Võ Thành Phụng, chú Tư Trung (tức BS VS Dương Quang Trung) trong Hội Y học TPHCM về việc tổ chức một Hội nghị quốc tế. Sau khi thấy Hội Y học TPHCM đồng ý, tôi mới mạnh dạn gửi thư đến các bạn bè quốc tế báo tin là sẽ tổ chức tại Việt Nam. Hội nghị lần này thu hút ~500 bác sĩ và chuyên gia tham dự; trong số này khoảng 100 đến từ 14 nước Á châu và Úc châu. Cần nói thêm rằng Hội nghị lần thứ Nhất vào năm ngoái tại Pattaya chỉ thu hút được khoảng 250 khách, và không được IOF tài trợ, cũng như không mời được khách Tây phương. Lần này thì khác, qua quan hệ cá nhân, tôi tranh thủ mời các chuyên gia hàng đầu như Ego Seeman và John Eisman tham dự với tư cách khách mời chính. Tôi không biết mình và Ts Nguyễn Đình Nguyên là người của Úc hay của Việt Nam, nhưng tôi thì thích nghĩ mình là người của cả hai, và cái vế VN có lẽ nặng hơn cái vế Úc. Thật ra, ban tổ chức (mà tôi là co-chair cùng chú Tư Trung) xem tôi là … khách mời từ Úc! Buồn năm phút!
Tất cả khách đều được lo chu đáo từ khâu đưa đón từ phi trường, khách sạn, giải trí, v.v… Tôi phải cám ơn Bs Phạm Xuân Liễu (nguyên giám đốc Sở Y tế TPHCM) đã lo khâu này rất tuyệt vời. Tôi cũng cám ơn Mai Chi, người đứng ra tiếp đón và lo chuyện logistics êm xuôi. Hầu hết tất cả các tên tuổi quen thuộc về loãng xương ở Á châu đều tham gia hội nghị và giảng bài. Điều làm cho tôi vui mừng là cho đến ngày cuối cùng, số người tham gia vẫn trên ~300 người, chứ không phải trống vắng như các hội nghị khác. Một đồng nghiệp người Mã Lai và cũng là khách mời của tôi nói riêng với tôi rằng: “I respect the active attendance of participants in this conference; something that I have not seen in previous conferences in Vietnam” (tôi kính trọng sự tham gia tích cực của các đại biểu, một điều mà tôi chưa thấy trong các hội nghị trước đây ở Việt Nam). Thật ra, trong ngày đầu hội nghị tôi đã nói (bằng tiếng Việt) rằng các bạn và đồng nghiệp nên tỏ văn hóa hiếu khách với các đồng nghiệp ngoại quốc, đừng có về sớm! Tôi phải cảm ơn các bạn một lần nữa đã ở lại đến giờ phút bế mạc của hội nghị. Chúng tôi còn có người phiên dịch song song để cho những ai chưa quen với tiếng Anh có thể theo dõi. Thấy các bạn chăm chú lắng nghe dịch tôi thật rất mừng là họ tỏ ra rất quan tâm. Hội nghị còn có sự tham gia của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu; Gs Phạm Song, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế và đương kim Chủ tịch Hội Y học Việt Nam; ông Huỳnh Thành Tài thuộc UBND TPHCM; và ông Dan Navid thuộc Tổ chức Loãng xương Quốc tế (International Osteoporosis Foundation). Tôi có vinh hạnh làm người phiên dịch cho ông Bộ trưởng khi ông đọc diễn văn khai mạc Hội nghị. Thật ra, tôi soạn diễn văn bằng tiếng Anh và tiếng Việt cho ông, nên việc phiên dịch chẳng có gì vất vả. Tôi có dịp nói tiếp xúc với ông Bộ trưởng đâu vài ba phút. Khi được giới thiệu tôi tên gì, ông Bộ trưởng cười cười và nói rằng (nguyên văn): “Tôi đã đọc nhiều bài viết của anh, và rất quí những ý kiến của anh”. Ông quay sang anh Phó chánh văn phòng tên Trường đi cùng, và bảo anh Trường ghi lại số điện thoại của tôi. Nhưng sau đó thì ông Bộ trưởng phải đi chúc mừng 3 tân giáo sư ở trường y trước khi bay về Hà Nội nên tôi chẳng có dịp nói gì thêm. Tôi còn có dịp nói chuyện khá lâu với Gs Phạm Song về chuyện trí thức (chuyện thời sự) và mấy chuyện xã hội, trong đó có chuyện … mắm tôm. Tôi thấy rất hợp với Gs Phạm Song, nhưng rất tiếc vì tôi phải tiếp khách quốc tế nên không có thời gian bàn thảo nhiều hơn.Cả hai ông Bộ trưởng và Gs Phạm Song tỏ ra ngạc nhiên và thích thú khi biết tôi là người từ bên Úc về đây tổ chức hội nghị. Họ nói với chú Tư Trung (Chủ tịch Ban tổ chức) rằng sự liên kết giữa tôi và đồng nghiệp trong nước là một mô hình tốt về hợp tác giữa kiều bào ngoài này và đồng nghiệp trong nước. Tôi cũng hi vọng như thế.
Về nội dung, có tất cả 33 báo báo với những đề tài rộng và sâu như dịch tễ học, lâm sàng học, nghiên cứu cơ bản, di truyền học, y học cổ truyền, v.v… Ngoài ra, còn có 4 symposia do các công ti dược tài trợ. Phía Việt Nam ta có 9 báo cáo với các đề tài:

  • Loãng xương ở phụ nữ mãn kinh tại TPHCM (Mai Thị Công Danh, Bv Từ Dũ)
  • Ăn chay và loãng xương (Hồ Phạm Thục Lan, Đại học Y Phạm Ngọc Thạch)
  • Loãng xương qua quan điểm y học cổ truyền (Nguyễn Thị Bay, Đại học Y TPHCM)
  • Tình hình gãy cổ xương đùi ở Bv Chấn thương Chỉnh hình (Nguyễn Thái Thành, Bv Chấn thương chỉnh hình)
  • Loãng xương và đô thị hóa (Nguyễn Thị Thanh Hương, Đại học Y Hà Nội)
  • Loãng xương và glucocorticosteroid (Nguyễn Thy Khuê, Đại học Y TPHCM)
  • Chọn lựa điều trị ở Việt Nam (Lê Anh Thư, Bv Chợ Rẫy)
  • Loãng xương và hủy xương trong cường cận giáp (Lê Chí Dũng, Bv Chấn thương chỉnh hình)
  • Phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình và loãng xương (Nguyễn Văn Quang, Bv Chấn thương chỉnh hình)

Trong số này, chỉ có 3 báo cáo đầu là công trình nghiên cứu nghiêm chỉnh; phần còn lại là những “review” và báo cáo mang tính mô tả về những ca lâm sàng. Tuy nhiên, tất cả báo cáo đều đem lại cho các đồng nghiệp ngoại quốc một ấn tưởng rằng chúng ta cũng có thể làm những nghiên cứu có giá trị, và chúng ta vẫn có những phân tích vấn đề một cách khoa học. Ngoài phần nội dung ra, chúng tôi còn có hai chương trình giải trí đặc sắc. Trước hội nghị, chúng tôi có đêm Faculty Dinner do Bridge Healthcare và Eisai bảo trợ. Khách được một đêm thưởng thức ẩm thực Việt Nam. Thật ra, tôi muốn cho khách ăn khoai lang và mắm, nhưng sợ có người chịu không nổi, nên đành chọn nhà hàng sang trọng! Đến đêm đầu hội nghị, trong buổi dạ tiệc “Gala dinner” có đoàn văn nghệ Lạc Hồng trình diễn các nhạc cụ dân tộc, làm cho khán giả say mê theo dõi. Đến đêm thứ hai, các khách quốc tế được mời xem múa rối nước ở Nhà hát Trống Đồng. Show múa rối nước quá hay, quá độc đáo, làm cho khách say mê từ đầu đến cuối. Một khách sau khi xem xong đến nói với tôi: Now, I believe you (bây giờ thì tôi tin ông). Trước đó, để “dụ” khách đi xem tôi hứa với họ là các bạn nên tin tôi, vì đây là một show độc đáo. Cũng như bất cứ hội nghị nào, Hội nghị loãng xương này cũng có một vài “hic up” nhỏ. Trước hết là trục trặc kĩ thuật. Thật ra, khâu kĩ thuật của Hội nghị rất tốt đẹp, chỉ có 2 trục trặc nhỏ mà thôi. Trục trặc thứ nhất do chuyển máy laptop từ MacIntosh sang máy PC nên một bài nói chuyện của một nghiên cứu sinh của tôi (là bác sĩ NTTH) đứng xớ rớ cả 3 phút liền, còn tôi thì tái mặt như bị heart attack vì cái sự cố này! Tôi rất giận cái trục trặc này, và nghĩ là khó chấp nhận được, nhưng việc gì cũng có nguyên nhân của nó, và đành phải chấp nhận thực tế thôi. Còn sự cố thứ 2 là khâu thu hình và chiếu phim chưa được hoàn hảo, cũng như khâu tổ chức cho người đặt câu hỏi chưa được tốt, làm cho người muốn đặt câu hỏi phải chờ microphone (mất khoảng 30 giây). Về nội dung cũng có vài khiếm khuyết nhỏ. Một vài báo cáo của phe ta có quá nhiều sai sót về tiếng Anh và cách trình bày. Có một báo cáo tôi đếm 19 slides là 19 sai sót! Sai sót về cách diễn tả tiếng Anh, đánh vần, fact, kiến thức, v.v… nhưng may phước quá, vì nằm trong session sau cùng của buổi chiều nên ít ai chú ý. Lại có một bài báo cáo gây ra tranh cãi giữa giới chuyên môn người Việt. Điều làm tôi không vui là các bạn đó hỏi bằng tiếng Việt (trong khi đây là hội nghị quốc tế, và ai cũng nói tiếng Anh), nhưng rồi khi nói bằng tiếng Anh tôi chẳng hiểu câu hỏi là gì (và chủ tọa cũng chẳng hiểu tiếng Anh của người hỏi!). Rồi một vị thay vì hỏi thì lại nói như là lên lớp người ta, làm cho chủ tọa bối rối chẳng biết làm gì (vì vị này nói tiếng Việt). Hai anh chàng chủ tọa khi xong session xuống hỏi tôi là “What did they argue about?” (họ cãi nhau về cái gì), tôi cũng … cười trừ mà nói “I do not know” (Tao không biết)! Thật ra thì tôi biết họ cãi cái gì, nhưng vì không muốn nói ra, sợ họ coi thường trình độ phe ta. Còn tiếng Anh thì đương nhiên không thể kì vọng một sự hoàn hảo được, vì đâu phải là tiếng mẹ đẻ của chúng ta. Nhưng tôi vẫn thấy phe ta nói tiếng Anh khá hơn mấy anh Nhật. Còn so với các chuyên gia và giáo sư từ Thái Lan, Phi Luật Tân, Mã Lai, Singapore, Hồng Kông, v.v… thì phe ta còn kém xa. Theo ý kiến cá nhân, tôi thấy các báo cáo viên nữ của phe ta nói tiếng Anh hay hơn phái nam. Phe nữ cũng chuẩn bị kĩ hơn phe nam, nên slides của họ không có sai sót về tiếng Anh hay nội dung. Nhưng rất tiếc là phe nữ phía ta quá “thục nữ” nên nói nhỏ nhẹ quá! Vì nói nhỏ nhẹ quá, nên người tham dự có cảm tưởng như họ thiếu tự tin. Cũng là một bài học. Lại có 2 sự cố khá buồn cười. Một ông nọ (người Việt) nghe nói là giáo sư gì đó chơi với cái điện thoại di động của ông ấy trong khi người ta đang báo cáo. Lần đầu thì tưởng là chuông reo vì có người gọi (nên nhớ là chúng tôi đã yêu cầu tắt điện thoại hay chuyển sang chế độ rung), nhưng khi cái chuông nó im và reo cả 10 lần thì tôi mất kiên nhẫn và chủ tọa tỏ vẻ khó chịu. May phước là ông ấy thấy tôi tỏ thái độ nên dẹp cái “của nợ” đó đi, nhưng cũng làm tôi xấu hổ với khách ngoại quốc. Một ông khác (cũng người Việt ta) thì lại chơi cái trò với cái chai nước (đã hết nước) cứ lâu lâu lại nghe tiếng như ông ấy đang bóp chai nước. Khi cả 5 hay 6 lần như thế, có người đến đặt vấn đề thì ông ta dấu, chối, như không có gì xảy ra! Thiệt tình! Vì Hội nghị qui tụ nhiều chuyên gia quốc tế, nên nội dung phong phú, và tôi nghĩ người tham dự đã có thêm nhiều thông tin chuyên môn có ích cho việc hành nghề của họ. Các bạn trẻ thì có cơ hội để so sánh giữa ta và họ. Một buổi tối, một số bác sĩ trẻ túm lấy tôi và nói rằng hội nghị đã thành công quá tốt đẹp, nhưng một thành công mà họ cho rằng tôi không nghĩ đến. Thành công gì? Họ trả lời (nguyên văn): “Thầy đã cho chúng em biết chúng em và thầy cô chúng em đang đứng ở đâu trên thế giới này”. Nếu biết thế thì hay quá. Tôi chỉ hi vọng rằng trong tương lai, chúng ta sẽ cùng nhau nâng vị trí của Việt Nam cao hơn nữa, và sẽ tạo ra một “critical mass” để có thể cạnh tranh trên trường quốc tế. Dù Hội nghị chỉ có 2 ngày, nhưng trước đó thì chuẩn bị quá mệt, nên sau 2 ngày thì tôi thấy nhẹ nhõm trong người. Trước đó, đêm nào cũng thức 5 giờ sáng và làm việc đến 10 giờ đêm, cứ chập chờn, lo đủ thứ chuyện trong đầu. Nay mọi việc xong xuôi, tôi muốn nhân cơ hội này gửi lời cám ơn đến các nhà tài trợ:

  • Ông Nicholas Nguyên, CEO Bridge Healthcare, nhà tài trợ Platinum;
  • Eisai, nhà tài trợ Gold;
  • MSD, nhà tài trợ Gold;
  • Servier, nhà tài trợ Silver;
  • Norvatis;
  • MEDIC;
  • Bệnh viện Triều An;
  • Công ti Thiết bị Y tế Phương Nam; và
  • IOF.

Không có các công ti này ủng hộ và tài trợ thì Hội nghị không thể thành hiện thực. Một lần nữa, xin ghi nhận sự ủng hộ của các công ti trên, đặc biệt là Bridge Healthcare, Eisai, MSD và Servier. Hồi nãy đến giờ, tôi nói “tôi” hơi nhiều, nhưng thật ra, sự thành công là một nỗ lực tập thể, chứ một mình tôi thì làm sao tổ chức được. Không có chú Tư Trung, chị Liễu, anh Phụng, Mai Chi, và ban chấp hành của Hội Y học TPHCM thì hội nghị sẽ chẳng bao giờ thực hiện được. Do đó, tôi cũng xin cám ơn các anh chị trong Hội Y học TPHCM đã đứng ra làm chủ nhà cho Hội nghị Strong Bone Asia lần thứ hai này. Hội nghị này quan trọng, vì nó chính là nhịp cầu cho các hội nghị như thế trong tương lai, và qua đó sẽ đem lại lợi ích y tế đến các cộng đồng dân tộc Á châu. Tôi vui mừng vì đã cùng các bạn đóng góp một phần của mình vào công cuộc này. NVT ====


Ts Nguyễn Đình Nguyên đang phiên dịch cho ông Phó chủ tịch UBND TPHCM trong diễn văn khai mạc hội nghị.

===
Đây là bài diễn văn khai mạc Hội nghị của Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu. Ông Dan Navid và bà Edith Lau, sau khi nghe bài này, họ đến tôi và khen bài diễn văn hay. Có lẽ mai kia mốt nọ tôi xin làm người viết diễn văn (speech writer) cho sếp Ba Dũng quá! 🙂

Welcome Remarks by The Honorable Dr. Nguyen Quoc Trieu Minister of Health, Vietnam Distinguished guests, ladies and gentlemen, As Minister of Health of Vietnam, it is my distinct pleasure to welcome you to Ho Chi Minh City, and to formally open the Second Strong Bone Asia Conference with the theme Asian Insights into Osteoporosis. Osteoporosis is about brittle bones and broken bones. Each year, an estimated 9 million fractures occurred in the world, and about half occurred Southeast Asia and Pacific region. I understand that the number of hip fractures in the world is projected to increase from 1.6 million at present to around 20 million in 2050; of which 45% occurred in Asia. Because fracture is associated with an increased risk of mortality, disability, reduced quality of life, and more importantly, increased health care cost, these statistics suggest that osteoporosis is an important public health in Asia in the coming years. In Vietnam, we have a saying “Prevention is better than treatment”, which is not that much different from the modern concept of public health prevention. We need to come up with workable strategies for preventing fracture and for reducing the burden of osteoporosis at the population level. However, just as the practice of medicine has to be evidence based, prevention should also be based on scientific evidence. Unfortunately, in Vietnam, due to lack of research into osteoporosis, we do not have much data to guide the government’s decision-making. Nevertheless, scientific data can be exchanged. I do hope that this Strong Bone Asia conference will come up with guideline for the prevention and treatment of osteoporosis that can be applied in Vietnam as well as in our neighbouring countries. I would like to urge you to take full advantage of this Conference to share knowledge and perspective, and to help inform the areas for future research. As someone from government, I would also like to see priorities in fracture prevention. I am very pleased to see that the Conference has brought together a high calibre of international scientists from Asia Pacific, including Australia, Japan and India. I have browsed through the scientific programme, and judging by the papers that are going to be delivered, it is clear that this Conference is truly a landmark conference in the field of bone health in Vietnam and in Southeast Asia. The breadth of scientific disciplines to be delivered is also very broad from practitioners of mainstream medicine to traditional medicine, from clinicians to geneticists. The determination by the Organizing Committee to bring together the disciplines of medicine in pursuit of a greater understanding of osteoporosis is truly inspirational. I congratulate the Organizing Committee and our guest speakers. I look forward to the exciting developments ahead in this quest to apply latest research breakthrough in the treatment and prevention of osteoporosis. I am eagerly awaiting the outcomes of your conference which should assist Vietnam and Asian countries in better understanding the pathophysiology of osteoporosis; and increasingly understand how we interact with our environment to reduce the burden of osteoporosis. The application of such knowledge should result in the promotion of health, prevention of fracture and better management and treatment of many of the disease that affects a large section of the community. I understand that the first Strong Bone Asia was taken place in Thailand last year. I am glad that Vietnam is chosen to host this important forum this year. I do hope that this Strong Bone Asia initiative will be a regular forum in Asia in the coming years. I wish you all a pleasant stay in Ho Chi Minh City. Thank you.